Gilde Leusden

Dromen van een wereld zonder politiek

Dit artikel is overgenomen uit de Leusder Krant van 22 februari 2017
Sameer en Lilas uit Syrië dromen van een wereld zonder politiek
22-02-2017, 15:47 | Van de redactie
Het debat over vluchtelingen wordt dezer dagen met de nodige emotie gevoerd. Zo waren er recentelijk heftige protesten tegen de komst van asielzoekerscentra. Toch is ons land al eeuwen een toevluchtsoord voor mensen die van huis en haard werden verdreven. Of voor mensen die om andere redenen naar hier kwamen. Ze kwamen, integreerden en werden waardevolle leden van de Nederlandse samenleving. Al eeuwenlang. In de serie 'Thuis op vreemde bodem' gaat de Leusder Krant op zoek naar die 'nieuwe landgenoten' die vaak gewoon bij ons in de straat wonen. Zoals Sameer Khalili en Lilas Alshehabi. Zij ontvluchtten in 2014 de burgeroorlog in Syrië.
Marcel Koch
Gevraagd naar zijn huidige gemoedstoestand is Sameer Khalili even stil. Hij veegt zijn hand traag door zijn volle kuif, kijkt eens opzij naar zijn levenspartner Lilas Alshehabi en antwoordt uiteindelijk dat hij tevreden is, maar nog niet honderd procent. ,,Dat kan ook niet als je ouders in Syrië nog middenin een oorlog zitten en angstige momenten beleven. Ik voel dat elke dag, ja. De situatie van mijn ouders in Homs is geen moment uit mijn gedachten. Je draagt dat voortdurend met je mee. Elke dag heb ik wel even contact met ze via de app, Facebook of Skype.''
Lilias en Sameer beheersen goed de Nederlandse taal. "We hebben veel zelfstudie gedaan"
GEMENGDE GEVOELENS
Kort daarvoor heeft Sameer, die net als Lilas de Nederlandse taal goed beheerst, openhartig opgemerkt dat hij moeite heeft om blije foto's van zichzelf op Facebook te plaatsen. Hij post ze met gemengde gevoelens. ,,Het knaagt soms, omdat wij het geld hadden om de burgeroorlog in Syrië te ontvluchten en nu we veilig in Leusden wonen doen we niets voor de mensen die zijn achtergebleven. Ik voel me daar schuldig over." Lilas, wiens familie toevlucht zocht en vond in Oostenrijk, vult aan: ,,Het is tegenover de achterblijvers niet eerlijk om blij en vrolijk te zijn.'' En over het verloop van de situatie in Syrië constateert Sameer dat het allang niet meer gaat over de mensen in Syrië. ,,De oorlog in Syrië is een speelbal geworden van Amerika, Rusland, Iran, Turkije. Iedereen heeft zijn eigen belangen. Het draait altijd om politiek.'' Waar zij van dromen? Lilas: ,,Van een wereld zonder politiek en waar iedereen veilig in zijn eigen huis kan wonen.''

Hoogste tijd voor een vrolijk riedeltje. Sameer neemt zijn luit (een snaarinstrument) ter hand en Lilas grijpt naar haar darbuka (een Arabische trommel in de vorm van een vaas). ,,Muziek speelt een belangrijke rol in ons leven. Elke dag spelen we wel even."
Lilas Alshehabi en Sameer Khalili: "Muziek speelt een belangrijke rol in ons leven".
VALENTIJNSDAG
We zijn thuis bij Sameer (27) en Lilas (22). Terwijl de februarizon met lente-achtige allure ongehinderd de Leusdense woning binnendringt, schenkt Lilas verse muntthee met daarbij krokante kaasstengels als lekkernij. Het is Valentijnsdag vandaag en daar heeft het jonge stel (beiden student) wel iets mee. Zo is er op het keukenraam, aan de straatkant, duidelijk zichtbaar een gekopieerde foto geplakt waarop de twee als lovebirds zijn afgebeeld. Ook een wand in de woonkamer is beplakt met foto's waarop de twee samen poseren en verliefdheid uitstralen. Maar voor alle duidelijkheid: zoete Nederlandse woordjes als schatje of lieverdje worden door beiden nooit naar elkaar uitgesproken. Lilas met een dolletje: ,,Dat klinkt toch raar uit onze mond. Sowieso praten we altijd in het Arabisch met elkaar. We hebben het geprobeerd om de hele dag in het Nederlands met elkaar te praten, maar als snel vielen we terug op onze moedertaal. Buiten de deur, op school of op het werk spreken we genoeg Nederlands. Jammer is wel dat jullie Nederlanders dol zijn op Engels. Als ik in een winkel bedenktijd nodig heb om mijn keuze te maken, word ik door de verkoper al in het Engels benaderd. Bang om fouten te maken? Nee, die periode ligt achter ons. Het komt nu aan op het uitbreiden van onze woordenschat, veel lezen dus en de media volgen.'' Sameer: ,,Op school zijn de lessen goed te volgen, bovendien zijn mijn medestudenten altijd behulpzaam. We doen veel projecten, waarin we samen moeten werken, dat is voor mij ideaal om de taal goed te leren.''
VERVELING
Zowel bij Sameer als Lilas stroomt Palestijns bloed door de aderen, maar beiden zagen het levenslicht in het Syrische Homs, de stad waar de Syrische revolutie in 2011 begon. Anderhalf jaar geleden kregen zij (hij cartoonist, zij passie voor film en fotografie) een woning in Leusden toegewezen. Dolbij waren ze, eindelijk weg uit het asielzoekerscentrum in Groningse Bellingwolde waar ze vijf maanden vertoefden en de verveling groot was. Mogelijkheden om de hort op te gaan waren schaars, er reden nauwelijks bussen, vertelt Lilas. ,,Eén keer in de week kregen we Nederlandse les, te weinig naar onze zin. We hebben veel zelfstudie gedaan.''
WERKEN
Eenmaal in Leusden gesetteld kon het opbouwen van een 'nieuw' leven beginnen. De taal goed beheersen en integreren Sameer en Lilas willen niets liever.

Hoewel ze zich thuis voelen in hun nieuwe woonplaats, speelt hun sociale leven zich grotendeels af in Utrecht. Naast hun studie werken ze in het drukbezochte en in de media veel geprezen Syrische restaurant Syr in Utrecht. ,,Het is leuk werk, maar flink aanpoten'', ervaart Sameer. Lilas stelt: ,,Na school en werk is het altijd fijn thuiskomen in Leusden, het is hier altijd rustig hè. Helaas is er voor jonge mensen weinig te doen, waardoor je altijd moet reizen, maar de omgeving is mooi. Ja, we nemen elke dag de bus, maar ik ga niks over Syntus zeggen hoor.'' Ze zucht, maar al snel verschijnt een brede glimlach op haar gezicht. Sameer pareert voorzichtig ter verdediging: ,,Bus 290 naar de Uithof rijdt tegenwoordig op tijd.''

MOOI HAAR
Een onderwerp waar ze wel over wil praten, is haar geloof. Ze is moslim, maar gematigd moslim en datzelfde geldt voor Sameer. Letterlijk de Koran volgen doen beiden niet. ,,Ik hou van de Koran'', benadrukt Lilas. ,,En ik geloof ook dat er een god is, maar ik volg de Koran alleen op punten waar ik mij goed bij voel.''

Ineens kroelt ze met haar hand in de haardos van Sameer, laat een pluk haar door haar vingers glijden, ruikt er aan en zegt: ,,Sameer heeft mooi haar, waarom mag een man wel zijn haar aan de buitenwereld tonen en een vrouw niet? Ik heb tenslotte toch ook mooi haar.'' Gelijkheid voor mannen en vrouwen, ze is er een groot voorstander van. ,,Noem mij gerust een geëmancipeerde vrouw.'' Vervolgt met overtuiging: ,,Als ik met moslimvrouwen hierover praat, snappen ze mijn manier van denken, maar vervolgens blijven zij handelen volgens de Koran. Dat is hun goed recht. Ik ben niet bang voor zelfstandigheid of bang om zelf verantwoording te nemen. Sameer accepteert hoe ik ben, ik accepteer hoe Sameer is. Mensen moeten elkaar respecteren, daar draait het toch om?''

CARTOONS
Even later toont Sameer op verzoek een aantal van zijn cartoons, waaronder één die hij in 2015 tekende. (De Leusder Krant publiceerde eerder cartoons van Sameer in de serie 'Van Onderop'; red.) Te zien is een gammele boot met vluchtelingen, waarvan sommige een Iphone in hun bezit hebben. Een figuur op de kant (geïnspireerd op het schilderij 'De Schreeuw' van Edward Mönch)lijkt verbijsterd daarover. Sameer kwam tot deze cartoon, zo legt hij uit achter de computer, toen er in de media, waaronder BBC en CNN, veel gesproken werd over dat vluchtelingen Iphones hadden of juist naar Europa komen om Iphones te kopen of op zoek zijn naar een luxe leven. ,,Tegenstanders van de vluchtelingenstroom gebruiken vaak het argument dat als je een Iphone hebt, je geen vluchteling kan zijn, maar een gelukszoeker. Dat voelde en voelt bij mij niet goed.'' Lilas, terwijl ze een blik op de cartoon werpt: ,,We willen als mens gezien worden en niet als vluchteling. Niet dat ik dan boos word, maar ieder mens heeft het recht om veilig in zijn eigen huis te wonen.''

Naast zijn studie bachelor ICT aan de Hogeschool Utrecht is Sameer Khalili freelance cartoonist voor onder meer het Syrische magazine Rising for Freedom, een onafhankelijk tijdschrift. Sameer startte zijn carrière in zijn geboorteplaats Homs als grafisch vormgever. Tijdens de revolutie legde hij zich toe op net tekenen van cartoons, waarin de opstand van het Syrische volk dikwijls onderwerp is. Onlangs exposeerde hij werk in Hoofddorp. Sameer slaagde voor het staatsexamen NT2 en koos voor een studie ICT. „Omdat de kans op werk in de it branche het grootst is, zo is mij verteld." Alleen cartoons maken wil hij (nog) niet. „lk wil tekenen wanneer ik dat wil?' Voordat de oorlog in Syrië uitbrak, studeerde Lilas Alshehabi geologie aan de Universiteit in Homs. In Nedenand zette ze ook in op ICT, maar omdat ze op een vak (lezen) het staatsexamen NT2 niet haalde, mocht ze niet aan de Hogeschool Utrecht studeren. Ze besloot een tussenjaar Liberal Arts op de Vrije School in Zeist te volgen. Haar grote wens is evenwel om toegelaten te worden tot de filmacademie in Amsterdam. Binnenkort draait ze thuis haar toelatingsfilm. „De film vertelt het leven van een Syrische kunstenaar van voor, tijdens en na zijn gevangenschap."

“Ik wil films maken met een maatschappelijk thema, mijn films moeten een doel hebben."