Gilde Leusden

Temperament is meegereisd vanuit Quito

Overgenomen uit de Leusder Krant van 15 november 2017.

 

Het debat over vluchtelingen wordt dezer dagen met de nodige emotie gevoerd. Zo waren er enige tijd terug heftige protesten tegen de komst van asielzoekerscentra. Toch is ons land al eeuwen een toevluchtsoord voor mensen die van huis en haard werden verdreven. In de serie ‘Thuis op vreemde bodem’ gaat de Leusder Krant op zoek naar die ‘nieuwe landgenoten’ die vaak gewoon bij ons in de straat wonen. Zoals Nitzia Encalada uit Ecuador.

Door Marcel Koch

Nitzia Encalada:,,Als je vraagt of ik gelukkig ben, dan zeg ik ja!’’

Onlangs mocht ze haar Nederlands paspoort ophalen. Ze ervoer het als een gelukzalig moment. ,,Het voelt goed om nu echt deel uit te maken van deze samenleving. Ik word niet meer gezien als toerist of passant. Ja, dat maakt me blij.’’

Zodra ze haar stoel aanschuift is ze op dreef. Praat Nitzia Encalada (46) honderduit. Aanvankelijk in het Nederlands, maar als
ze de juiste woorden naar haar zin niet snel genoeg vindt, schakelt ze gemakshalve over naar het Engels wat ze perfect beheerst. Wat verder opvalt: haar vurige aard heeft ze niet in Quito achtergelaten. Zegt in een Leusdense brasserie achter een cappuccino: ,,Ik heb weleens uit moeten leggen waarom ik zo luid spreek. Tsja, wij Zuid-Amerikanen praten nu eenmaal wat luider dan wat men hier gewend is. Of beter gezegd: wij spreken met passie en temperament. Maar zo luid spreek ik toch niet?’’ Het valt inderdaad reuze mee.

BroodLAnd Van Quito naar Leusden, van metropool naar kabouterdorp. Op een van haar eerste dagen in Leusden keek ze uit het raam en zag... geen mens. Een rare gewaarwording. ,,In Quito was ik ‘craziness’ gewend.’’ Maar zie, het serene karakter en kleinschaligheid van Leusden is ze gaandeweg gaan waarderen. ,,Bovendien is het een weloverwogen keuze geweest om ons hier te vestigen. Gelet op enerzijds de kwaliteit van het leven en anderzijds voor de veiligheid van de kinderen. Leusden is een jne plek om als kind op te groeien.’’ Verder stelt ze dat Nederland een goed georganiseerd land is. ,,Dat is jn, maar ietsjes minder mag soms ook wel. Er moet ten slotte ook ruimte zijn voor spontaniteit, toch?’’ Ter illustratie komt ze met een Nederlandse gewoonte: een verjaardag vieren met van te voren vastgesteld een begin- en eindtijd. ,,Ondenkbaar in Ecuador!’’ Later zal ze opmerken dat haar gezin het beste van beide culturen heeft samengevoegd. Ze somt op wat ze in Quito heeft achtergelaten en mist: familie, hartsvrienden, haar geliefde werk en ja, toch ook een beetje de bergen. ,,Als mijn richtingsgevoel mij in de steek liet, kon ik altijd terugvallen op de bergen. Ik mis de bergen.’’ En voor het gemis van een frequent schijnende zon boven haar hoofd, slikt ze ter compensatie elke dag trouw vitaminen D. Maar voor het overige: als ze in de spiegel kijkt, ziet ze een gelukkige vrouw uit Ecuador die steeds meer warme gevoelens krijgt voor haar nieuwe leefomgeving en niet meer opkijkt van die merkwaardige gewoontes zoals het vroege aanvangstijdstip van het avondeten. Geestig opgemerkt: ,,Als niet-broodeter red ik me aardig in dit broodland.’’

 

Frustratie

Maar eerlijk is eerlijk als ze haar neus dichter naar de spiegel toe beweegt, ziet ze ook een vrouw die zo af en toe worstelt met gevoelens van frustratie en dat heeft, zo zegt ze, alles van doen met haar intens verlangen naar passend werk - kinderpsychologie in haar geval. Op dat vlak ondervindt Encalada, door de liefde in 2013 naar Leusden gedreven, nog tegenwind. Stelt met 

ernstige, maar evenzo ambitieuze blik: ,,Ik wil graag iets betekenen voor dit land, mijn kennis en jarenlange ervaring inzetten, maar de regels en gestelde eisen hier zijn streng. Strenger dan in Ecuador.’’ En dus, vervolgt ze in een mix van verontwaardiging en teleurstelling: ,,Ben ik in mijn vakgebied onvoldoende gekwali ceerd om hier aan de slag te gaan, terwijl ik een universitaire opleiding heb genoten en twintig jaar lang in Quito een eigen praktijk heb gevoerd, waarin ik kinderen met leer-en gedragsproblemen begeleidde. Wat voor gevoel mij dit geeft? Onbevredigend, moeilijk te begrijpen, machteloos ook. Maar het heeft geen zin om er lang bij stil te staan, ik respecteer de regels zoals ze zijn. Moet wel. Nederland is geen Ecuador.’’ Een fractie later: ,,Ik wist dat het vinden van werk hier geen gemakkelijke opgave zou zijn, maar toch hoop je snel aansluiting te vinden.’’

Inspiratiebron

Bij de pakken neerzitten doet ze niet. Nu beide kinderen op school zitten, heeft ze alle tijd om zich verder te ontwikkelen. Ze overweegt een studie te beginnen om haar kansen op de arbeidsmarkt te vergroten en vindt stellig dat ze haar Nederlands moet verbeteren. Fanatiek: ,,Aan de taal blijf ik hard werken. Ik ga hiervoor elke week naar het taalcafé in de bibliotheek in Amersfoort. Veel Nederlands praten is goed voor me, het moet!’’ Als op de school van haar kinderen vrijwilligers worden gevraagd, staat ze vooraan in de rij. ,,Juist omdat ik dan gedwongen wordt om Nederlands te praten. Wat thuis de voertaal is? Met mijn

kinderen spreek ik zowel Spaans als Nederlands en met man veelal Engels. Ik vind het belangrijk dat mijn kinderen Spaans spreken zodat ze ook met mijn familie in Quito kunnen praten.’’ Met trots spreekt ze over haar oudste dochter Elise die zich het Nederlands snel eigen heeft gemaakt. ,,Ze was en is voor mij een inspiratiebron. Als het even tegenzit, denk ik: kom op doorzetten. Als Elise het lukt, moet het mij ook lukken.’’ Dan: ,,In de eerste twee jaar heb ik veel steun gehad van Marianne Diesfeldt van SamenSpraak Leusden. Naast dat ze een lieve vrouw is, heeft ze met mij veel geoefend op de Nederlandse taal. Eén dag in de week kwam ze bij mij thuis om te oefenen. Ze is een vriendin geworden.’’ Steun ondervond ze ook van een Colombiaanse, Sonja geheten, die ze toevalligerwijs tegen het lijf was gelopen. ,,Ze is heel belangrijk voor mij geweest, ze heeft me echt bij de hand genomen. Het is fijn om in het begin, als je nog niemand kent, iemand te treffen die jouw moedertaal spreekt.’’

 

DANKBAAR

Bij het afscheid benadrukt ze dat ze een sociaal en positief ingesteld persoon is. Zo was het in Quito, zo is het in Leusden. ,,Dat mijn leven radicaal ging veranderen wist ik, ten slotte heb ik alles wat me lief is achterlaten. Maar mijn wil is sterk en ik heb het getroffen met mijn partner die me in alles ondersteunt. Tegelijkertijd besef ik dat mijn leven hier nooit compleet zal zijn, om de eenvoudige reden dat ik mijn familie op verre afstand heb. Maar als je vraagt of ik gelukkig ben, dan zeg ik ja! En ik ben dankbaar dat ik hier een nieuw bestaan mag opbouwen met mijn man en kinderen.’’ En met het oog op werk: ,,Ik weet zeker dat ik over enige tijd een baan vind die mij past. Ik wanhoop niet, hoewel er afgelopen jaren best moeilijke momenten zijn geweest.

SamenSpraak

SamenSpraak Leusden is gericht op anderstaligen die in de gemeente Leusden wonen en de Nederlandse taal niet of onvoldoende beheersen. De taalcoach en anderstalige komen doorgaans één keer in de week gedurende anderhalf à twee uur bij elkaar. Marianne Diesfeldt van SamenSpraak was circa twee jaar lang taalcoach van Nitzia Encalada. Ze kijkt met plezier terug op die periode. ,,Nitzia is een lieve eno vrolijke vrouw. Zeer leergiering bovendien. Om haar bij te houden, moest ik ink aan de bak.’’ Volgens Diesfeldt was er direct sprake van een klik. ,,Ik spreek Spaans dus dat was een prettige bijkomstigheid. Maar net als veel nieuwkomers had ze in het begin moeite om haar draai te vinden. Dat ze gefrustreerd is dat ze geen werk kan vinden in haar vakgebied begrijp ik. Ik zie het vaker bij nieuwkomers, artsen uit bijvoorbeeld Syrië komen hier ook niet eenvoudig aan het werk. Hun diploma’s voldoen doen. Maar Nitzia redt zich wel hoor, daar is ze intelligent genoeg voor.’’

Nitzia Encalada kreeg onlangs haar Nederlands paspoort. Ze ervoer het als een gelukzalig moment. ,,Ik word nu niet meer gezien als toerist of passant.’’

Er zijn nog geen berichten geschreven, doe dat hieronder